Chào mừng quý vị đến với Website của Phạm Xuân Thịnh.
Chương 1: MỞ RỘNG TRƯỜNG
I. Mở rộng nguyên:
Trong bài viết này một vành luôn là vành giao hoán và có đơn vị
Ta gọi vành là đại số trên vành
nếu
là vành con của
. Nếu tồn tại
sao cho
thì
gọi là đại số hữu hạn sinh trên
. Nếu
là đại số trên
thì
là
môđun. Nếu
là
môđun hữu hạn sinh thì
là đại số hữư hạn sinh trên
. Tính môđun hữư hạn sinh có tính chất bắc cầu
Bổ đề I.1: Cho là các vành. Nếu
là
môđun hữu hạn sinh và
là
môđun hữu hạn sinh thì
là
môđun hữư hạn sinh.
Việc chứng minh bổ đề này là đơn giản.
Tính môđun hữư hạn sinh có liên quan chặt chẽ đến khái niệm sau:
Phần tử gọi là nguyên trên
nếu nó thoả mãn một phương trình dạng
,
với . Phương trình này gọi là một quan hệ nguyên của
trên
Nếu mọi phần tử của đều nguyên trên
thì ta nói
là mở rộng nguyên trên
.
Một câu hỏi đặt ra là liệu tổng ,hiệu,tích của các phần tử nguyên có là phần tử nguyên hay không?Một cách tổng quát hơn,tập các phần tử nguyên trên có tính chất gì? Để trả lời câu hỏi đó ta cần định lí sau:
Định lí I.2: Cho
là đại số hữu hạn sinh trên
. Khi đó các điều kiện sau là tương đương
(a) nguyên trên
(b) là mở rộng nguyên của
(c) là
môđun hữu hạn sinh
Chứng minh:
(a)
(c) Bằng quy nạp chỉ cần chứng minh cho
. Khi đó
, với
là phần tử nguyên trên
,nên
hay
Như thế mọi thì
đều là
tổ hợp tuyến tính của các phần tử
. Do đó mọi
đều là
tổ hợp tuyến tính của
. Thành thử
là
môđun sinh bởi
(c) (b) Gọi
là hệ sinh của
môđun
. Khiđó với mọi
,ta có
.Từ đó
là nghiệm của hệ phương trình tuýen tính có ma trận hệ số là
với
.Do đó
. Vì
là
tổ hợp tuyến tính của các
nên phải có
hay
,
Vì thế nguyên trên
(b)(a). Hiển nhiên.
Bây giờ ta có
Hệ quả I.3: Cho là vành con của vành
. Khi đó tập
gồm tất cả các phần tử của
nguyên trên
lập thành một vành con của
chứa
.
Thật vậy ,giả sử thì theo Định lí I.2
là mở rộng nguyên trên
. Do đó
.
Phạm Xuân Thịnh @ 22:19 25/09/2009
Số lượt xem: 672
- Bài 1:( của con bé Kim Ngọc) (10/05/09)
Để có tính tự nhiên hơn trong diễn văn trên của chú, anh đề nghị trc khi bày ra Định lý I.2 ta đặt ra câu hỏi:
Liệu có phải tập mọi phần tử nguyên trên C là 1 vành nhận C làm vành con ??